Eerste hulp bij opvoeden voor ouders van kinderen met ODD en CD

Waarom ontwikkelt het ene kind zich tot een normale persoonlijkheid en waarom ontwikkelen andere kinderen zich tot antisociale, agressieve en soms zelfs criminele persoonlijkheden? Ligt het aan de opvoeding? Is het de omgeving, verkeerde vriendjes misschien? Of is het aangeboren en zijn biologische factoren de oorzaak? Met al deze vragen houdt onderzoeker en psycholoog Maaike Cima zich bezig. Maaike werkt bij het GGZ Centrum Kinderen & Jeugdigen van de Riagg Maastricht. Daarnaast is ze werkzaam bij de vakgroep Clinical Psychological Science van de Universiteit Maastricht.

Vroegtijdig ingrijpen bij agressief en antisociaal gedrag 

“Ik ben begonnen met onderzoek naar volwassenen, met name criminelen en psychopaten.  Vanuit dat onderzoek is het idee ontstaan veel vroeger in te grijpen om aan deze ernstige problematiek nog iets te kunnen doen. Zo is mijn interesse eigenlijk naar kinderen verschoven”, vertelt Maaike. “Mijn huidige onderzoek richt zich op kinderen met agressieve en antisociale gedragsstoornissen zoals ODD (oppositional defiant disorder) en CD (conduct disorder). Kinderen met ODD zijn vaak driftig, boos, opstandig en verzetten zich tegen regels. Kinderen met CD hebben vooral problemen met emotieverwerking, kennen geen emoties als schuld en schaamte. Ze voelen niet goed aan wanneer ze anderen pijn doen. Door het ontbreken van dit gevoelselement, hebben deze kinderen een groter risico om later crimineel en antisociaal gedrag te ontwikkelen. Ik onderzoek om welke kinderen het nu precies gaat die uiteindelijk crimineel gedrag gaan vertonen en wat daarvan de oorzaak is.”  

Hulp op locatie
Zijn ODD en CD te behandelen? “Voor kinderen met ODD en CD is eigenlijk nog geen goede behandeling”, geeft Maaike aan. “Tot nu toe bestaat de behandeling uit ouderbegeleiding op afstand, meestal 1 uur per week. We zijn momenteel een intensievere behandeling aan het ontwikkelen. Geïnspireerd door tv-programma’s als The Nanny en Eerste Hulp bij Opvoeden willen we thuis in de gezinssituatie hulp bieden. Een hulpverlener observeert het kind en het gezin om daarna samen met de ouders aan de slag te gaan en problemen op te lossen. Het grote voordeel is dat de hulpverlener op het moment dat iets zich voordoet direct kan ingrijpen. Wat je veel ziet bij ouders van ODD- en CD-kinderen is dat ze moeite hebben met grenzen stellen en soms te veel op het negatieve gedrag van hun kind reageren. Hier kun je dan samen met de ouders aan werken. Dit project is bedoeld voor kinderen onder de 10 jaar en heeft een preventief karakter. ODD en CD uiten zich vaak voor het 10e levensjaar. Door vroegtijdig in te grijpen hopen we het gedrag van kinderen te beïnvloeden en ouders opvoedvaardigheden te leren, waardoor we voorkomen dat kinderen de foute kant opgaan of ontsporen.”